97.Zdolność sądowa. Zdolność procesowa i jej ograniczenia

Zdolność sądowa – prawo bycia stroną w procesie. Odpowiada zdolności prawnej jednostki.

Zdolność procesowa – zdolność do czynności procesowych, możliwość do dokonywania we własnym imieniu czynności przed sądem. Zdolność procesową posiadają osoby mające pełną zdolność do czynności prawnych.

Ograniczenie zdolności procesowej
(gdy określonemu podmiotowi brak było zdolności procesowej następowało zastępstwo ustawowe - potrzeba asystencji):

1. Przynależność stanowa – w XIV/XV w. zwyciężyła zasada, że chłopi mają zdolność procesową tylko wobec właściwego dla nich sądu dominialnego. W innych sądach chłop winien był stawać w asyście swojego pana;

2. Płeć – ograniczenie zdolności kobiet do czynności procesowych przejawiało się w tym, że kobiety niezamężne i mężatki musiały występować w asyście opiekuna lub męża. Tylko wdowy mogły same stawać przed sądami;

3. Małoletniość – procesy przeciw nieletnim były zawieszane do czasu uzyskania przez nich lat sprawnych. Nieletni nie mieli obowiązku stawać w roli pozwanego przed sądem, z paroma wyjątkami, kiedy w asyście opiekuna nieletni winien był brać udział jako strona w procesie. Mogli natomiast występować w roli powoda (oczywiście pod opieką);

4. Choroba umysłowa;

5. Bycie marnotrawcą ;
6. Bycie cudzoziemcem.