37. Źródła prawa karnego na ziemiach polskich w okresie zaborów

Kodeksami karnymi (ewentualnie źródłami prawa karnego materialnego) obowiązującymi na ziemiach polskich od końca XVIII wieku do odzyskania przez Polskę niepodległości były:

1) Na terenach zaboru austriackiego:

- Józefina (Kodeks karny Józefa II) – obowiązywał od 1787,

- Kodeks karny zachodniogalicyjski (w rzeczywistości projekt tzw. Franciscany) – obowiązywał w Zachodniej Galicji od 1796,

- Franciscana – obowiązywała od 1803 do 1852,

- Kodeks karny z 1852

Źródła postępowania karnego:

- Franciszkana z 1803r.

- kodeks postępowania karnego z 1850 r., który na ziemiach polskich wszedł w życie w 1853r.

- 1873 r. - nowy kodeks postępowania karnego

2) Na terenie zaboru pruskiego:

- Landrecht pruski część II – obowiązywał od 1794 do 1851,

- Kodeks karny pruski z 1851 – obowiązywał w latach 1851–1870,

- Kodeks karny Związku Północnoniemieckiego – obowiązywał od 1870,

- Kodeks Karny Rzeszy Niemieckiej (StGB) – obowiązywał od 1871.

 Źródła postępowania karnego:

- Pruska Ordynacja Kryminalna (1805 r.)

- 1877 r. - Ogólnoniemiecki Kodeks Postępowania Karnego, w życie wszedł w 1879r.

3) Na terenie zaboru rosyjskiego:

- XV tom zbioru norm cesarstwa rosyjskiego,

- Kodeks Karny z 1845r.

- Kodeks Tagancewa z 1903r.

4) Na terenie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego:

- dawne prawo polskie, czyli to przedrozbiorowe;

-pomocniczo – prawo pruskie zawarte w Landrechcie Pruskim

- 1809 r. - ziemie Galicji Zachodniej przyłączone do Księstwa Warszawskiego, gdzie obowiązywała Franciszkana do czasu powstania Królestwa Polskiego

- w Królestwie Polskim sejm mógł uchwalać prawo;

- Nowy kodeks karny – Kodeks Karzący Królestwa Polskiego (1818 r.) , gdzie zniesiono karę śmierci, karę konfiskaty majątku, oparty na zasadzie równości wobec prawa (jednak szlachta nie podlegała karom cielesnym np. chłosty), pozostały kary przeciwko religii i moralności;

- zastąpiony Rosyjskim Kodeksem Kar Głównych i Poprawczych (1845 r., na teren Królestwa Polskiego wprowadzony w 1847r. z pewnymi modyfikacjami): wrócono do kary konfiskaty majątku, wprowadzał karę zesłania na Syberię;

- 1903 r. - Kodeks Tagancewa, również wprowadzony na terenie Królestwa Polskiego ale nie w całości (tylko przepisy o przestępstwach politycznych i religijnych – I Księga)

- - Kodeks karny rosyjski z 1866 – na terenie Królestwa Polskiego od 1876 do 1915,

- Kodeks Tagancewa z 1903 – wprowadzony w całości w Królestwe Polskim w 1915 obowiązywał do 31 sierpnia 1932

-1917 r. Tymczasowa Rada Stanu zadecydowała, że w Królestwie Polskim obowiązuje Kodeks Karny Tagancewa w całości (w Rosji nawet nie obowiązywał w całości) do 1932r.

Źródła postępowania karnego:

- Franciszkana (1893r.)

- Pruska Ordynacja Kryminalna (1805 r.)

- 1876 r. - wprowadzono rosyjską ustawę o postępowaniu karnym z 1864 r.