77. Przestępstwa publiczne w prawie feudalnym

W początkowym stadium jednostka była skazana na siebie lub na ród. Obowiązywała zasada zemsty. Pokrzywdzony lub jego ród wymierzał karę w takim samym lub większym stopniu. Taka zemsta prowadziła do odwetu rodu sprawcy, co z kolei wywoływało wojny.

We wczesnym średniowieczu zwiększyła się liczba przestępstw ściganych z urzędu (przeciwko panującemu, państwu, np. rozboje).

W XVI w. przyjęła się zasada publicznoprawna, gdzie przestępstwo być ścigane przez państwo. Przestępstwa traktowano jako naruszenie pokoju w danej społeczności, szczególnie te ścigane z urzędu.

Były takie czyny (zdrada, dezercja w czasie wojny, przestępstwa obyczajowe, przestępstwo przeciwko religii), które uważano, że jeśli nie zostaną pomszczone przez społeczeństwo, to same bóstwa tym się zajmą.

Nie zwracano dużej uwagi na winę przestępcy, oceniano skutki, jakie wyrządził. Nie rozróżniano wyrządzenia szkody i popełnienia przestępstwa według rozumienia prawa cywilnego.

Proces toczył się według tych samych zasad. System kar nie był wyrafinowany.

Przestępstwa publiczne:

1. Zbrodnia obrazy majestatu- początkowo sam panujący uznawał, co jest obrazą majestatu. Pod koniec średniowiecza za obrazę majestatu rozumiano wszelki atak na życie władcy, zamach na doradców królewskich, sędziów ziemskich i posłów;

2. Zdrada- wszelkie działania skierowane przeciwko państwu (np. sprowadzenie obcych wojsk na teren RP; zdrada tajemnic państwowych; służba w obcym wojsku, z którym RP toczy wojnę). Zaczęto bezprawnie werbować do obcych wojsk;

3. Przestępstwa przeciwko religii panującej :

- Herezja- polega na zanegowaniu pewnych dogmatów wiary katolickiej;

- Apostazja- odstąpienie od religii chrześcijańskiej do wyznania niechrześcijańskiego

- Bluźnierstwo – złorzeczenie Bogu i Matce Bożej

- Krzywoprzysięstwo

- Świętokradztwo

- Czary- szczególnie wróżbiarstwo, gdyż nie była to cecha nadana przez Boga tylko objaw współpracy z szatanem;

4. Przestępstwa przeciwko skarbowi państwa – np. fałszowanie monety;

5. Przestępstwa przeciwko regaliom - np. wydobycie kruszców, polowanie na zwierzęta;

6. Łotrostwo – zawodowe uprawianie kradzieży jako źródła utrzymania;

8. Przestępstwa urzędnicze - korupcja, sprzeniewierzenie pieniędzy państwowych;

9. Przestępstwa przeciwko sądom i władzom - nieposzanowanie wyroków wydanych przez sądy lub pracowników państwowych;

10. Przestępstwa obyczajowe - cudzołóstwo, stosunki pomiędzy osobami stanu wolnego, niestosowne czynności seksualne, w prawie miejskim - praca w niedzielę, palenie tytoniu.