60. Opieka i kuratela

-
Instytucja opieki zastępowała władzę ojcowską, miała miejsce, gdy osoba bez zdolności do czynności prawnych zostawała osierocona, szczególnie przez ojca. W okresie feudalnym kobieta nie mogła być często przedstawicielem ustawowym swoich dzieci.

Powstawała opieka:
- Przyrodzona –sprawowana przez najbliższego krewnego, np. starszego brata, stryja.
- Zapisana – kiedy ojciec za życia na piśmie ustanawia daną osobę jako opiekuna w razie jego śmierci.
Jeżeli te dwie opieki nie mogły mieć miejsca, król wyznaczał opiekuna; mógł również odsunąć opiekunów źle wykonujących opiekę. Król jako „opiekun sierot i wdów”.

Pełnię praw, a co za tym idzie wyłączenie opieki, uzyskiwano w wieku:
·         12 lat dziewczęta;
·         15/18 lat chłopcy.

W stanie szlacheckim opieka stanowiła ochronę majątku.

Kuratela jest to kolejna instytucja, która rozpowszechniła się od XVI w. Dotyczyła osób chorych psychicznie. Ustanawiał ją król, wybierając kogoś z najbliższych krewnych lub powinowatych, celem zarządu majątkiem osoby chorej.

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

38. Źródła prawa cywilnego na ziemiach polskich w okresie zaborów

-
Obraz
Zabór pruski Początkowo utrzymano prawo polskie na terenie tego zaboru. W  1794 r.  został uchwalony  Landrecht Pruski  który obowiązywał na ziemiach polskich jako wyłączne źródło prawa cywilnego  od 1797 r. do 1900 r.  (kiedy weszło w życie  BGB); W  Księstwie Warszawskim  (ziemie z II i III zaboru pruskiego w  1807r.,  co było skutkiem wygranej Francji z Prusami) wprowadzono  Kodeks Napoleona  jako źródło prawa; Prawo cywilne pozakodeksowe  obowiązywało również na ziemiach polskich pod zaborem pruskim (np.  kodeksy handlowe   (1861),   prawo autorskie (1837), prawo patentowe   (1877)) -  już  ogólnoniemieckie . Obowiązywały również: k odeks handlowy niemiecki   z 1871r.,   kodeks handlowy 1897r . (bo trzeba było dopasować kodeks do BGB ),  kodeks postępowania cywilnego   z 1877r . który został również znowelizowany w  1898r.  pod kątem BGB. ...
Czytaj więcej

54. Wyprawa, posag i wiano

-
Wyprawa – kobieta wstępując w związek małżeński wnosiła ją ze sobą (odzież, ozdoby, pościel, sprzęt gospodarstwa domowego, inwentarz, służba – Księga Elbląska) Posag – część rodzinnego majątku należnego kobiecie; stąd kobieta nie dziedziczyła po ojcu. Nie był w rzeczywistości tak dużą częścią, jaką by kobieta odziedziczyła. Obowiązek wypłacenia posagu ciążył na ojcu lub braciach (ewentualnie na dziedzicach). Starano się go wypłacać w gotówce, ale nie wśród szlachty. Bywało, że kobieta nie otrzymywała posagu, np. gdy szlachcianka wychodziła za mąż za nieszlachcica bez zgody rodziny. Wiano (w języku prawniczym nie jest to tym samym co posag)- zabezpieczenie żony na wypadek wcześniejszej śmierci męża. Był ustanowiony zastaw na części majątku męża, a po śmierci męża żona mogła się o niego ubiegać. Najczęściej zastaw obejmował dom i ziemię dookoła domu. Czasem żona nie dziedziczyła po mężu, bo dziedziczenie wiązało się z pokrewieństwem (synowi czy dalsi kr...
Czytaj więcej

37. Źródła prawa karnego na ziemiach polskich w okresie zaborów

-
Kodeksami karnymi (ewentualnie źródłami prawa karnego materialnego) obowiązującymi na ziemiach polskich od końca XVIII wieku do odzyskania przez Polskę niepodległości były: 1) Na terenach zaboru austriackiego: - Józefina  (Kodeks karny Józefa II) – obowiązywał od 1787, - Kodeks karny zachodniogalicyjski (w rzeczywistości projekt tzw.  Franciscany ) – obowiązywał w  Zachodniej Galicji  od 1796, - Franciscana – obowiązywała od 1803 do 1852, - Kodeks karny z 1852 Źródła postępowania karnego: - Franciszkana  z 1803r. - kodeks postępowania karnego  z 1850 r.,  który na ziemiach polskich wszedł w życie w  1853r. - 1873 r. -  nowy kodeks postępowania karnego 2) Na terenie zaboru pruskiego: - Landrecht pruski  część II – obowiązywał od 1794 do 1851, - Kodeks karny pruski z 1851 – obowiązywał w latach 1851–1870, - Kodeks karny Związku Północnoniemieckiego – obowiązywał od 1870, - Kodeks Karny Rzeszy Niemieck...
Czytaj więcej