3. Prawo starożytnego Izraela

Na terytorium dzisiejszej Palestyny Hebrajczycy założyli własne państwo w XI w. p. n.e.

63r. p.n.e. państwo hebrajskie straciło niepodległość na rzecz Rzymian.

Znaczna część zwyczajów i norm prawnych Izraela zawarta jest w Starym Testamencie. Jego przepisy były odzwierciedleniem przemian, jakim ulegały plemiona izraelskie w procesie przechodzenia z trybu koczowniczego do scentralizowanego organizmu państwowego. Przepisy te pochodziły z różnych okresów historii Izraela, a część ST zawierająca normy prawne (m. in. prawa rodzinnego, prawa karnego) nazywa się Torą (Pięcioksięgiem Mojżeszowym). Składa się z pięciu ksiąg: Księgi Rodzaju, Księgi Wyjścia (Dekalog), Księgi Liczb, Księgi Powtórzonego Prawa, Księgi Kapłańska). Powstał on dzięki objawieniu Boga Mojżeszowi, któremu przypisywane jest autorstwo. 

Zwój Tory w języku hebrajskim

Rembrandt - Mojżesz 

Normy prawne ST stanowią rdzeń prawa judaistycznego, które przechodziło różne fazy rozwoju: I – biblijny zakończony zburzeniem świątyni w Jerozolimie, II – talmudyczny, gdy obok prawa pisanego – Tory, rozwijała się za pośrednictwem rabinów ustna tradycja tworząc tym samym system Talmudu obowiązującego do dziś.

Przepisy Biblii dają świadectwo znamiennego dla systemów archaicznych powiązania norm prawnych z nakazami religii. Prawo, podobnie jak u Hammurabiego, wywodzone w nich było bezpośrednio z nakazu boskiego. W rozwiązaniach szczegółowych wykazują one również wiele zbieżności z innymi prawami archaicznymi, które wyrastały na podobnym podłożu społeczno-gospodarczym. Na uwagę zasługuje ewolucja przepisów karnych Biblii, które od prymitywnych zasad krwawej zemsty przechodzą do publicznego wymiaru sprawiedliwości, a zabójcom przyznano ochronę przed krwawą zemstą w postaci azylu, wyznaczonego miejsca, gdzie mogli szukać schronienia. Przepisy ST stały się z czasem wzorcem dla wielu rozwiązań prawa kanonicznego, stanowiącego jeden z systemów prawnych o charakterze uniwersalnym.