18. Kodyfikacja prawa w Niemczech i we Francji w XVI – XVIII wieku

-
W tamtych czasach wyraz kodyfikacja oznaczał spisanie norm obowiązujących w danej gałęzi prawnej. Dziś oznacza układanie prawa od nowa, od podstaw, ale nie w/ oderwaniu od prawa istniejącego, np. kodyfikacja prawa karnego

Kodyfikacja na terenie Niemiec (zwłaszcza prawa karnego)
Podstawą były prawa lokalne, zwyczajowe. Na prawo karne miały wpływ prawa miast włoskich i prawo rzymskie, czyli były to prawa miejscowe zwyczajowe z naleciałościami, ale jednak obowiązujące lokalnie. Niemcy były podzielone na różne jednostki terytorialne i władcy terytorialni mieli ambicje, by na ich terytoriach obowiązywało rodzime prawo zwyczajowe.


1507r. ‘Constitutio Criminalis Bambergensis’ – zbiór prawa karnego dla biskupstwa Bambergu; twórcą był Jan von Schwarzenberg, który później został poproszony o wykonanie spisu dla Brandenburgii 'Constitutio Criminalis Brandenburgensis' w 1516r. Były to zbiory obowiązujące lokalnie.
Cesarze niemieccy chcieli opracować zbiór prawa karnego ogólnoniemieckiego. W 1532r. zakończono taki spis i przyjęto kodeks karny Constitutio Criminalis Carolina (od cesarza Karola V). Był to zbiór prawa karnego materialnego i karnego procesu (z przewagą), gdyż nie do końca je rozdzielano. Wobec sprzeciwu przeciw uogólnieniu prawa niemieckiego dodano Klauzulę Salwatoryjną, że Carolina będzie obowiązywać posiłkowo (=subsydiarnie) w stosunku do praw lokalnych. Jednak pierwszeństwo mieć będą prawa karne zwyczajowe lokalne, a Carolina będzie służyć w razie pojawienia się luk. W sądownictwie zaczęto stosować Carolinę na pierwszym planie. W miastach polskich źródła prawa niemieckiego i Carolina były stosowane jako źródła prawa.

Dziś Carolina jest oceniania jako okrutna, jednak ugruntowała subiektywną odpowiedzialność karną, czyli na zasadzie winy (we wczesnym średniowieczu nie było takiej odpowiedzialności, gdyż była odpowiedzialność na zasadzie skutku i odpowiedzialność obiektywna).

Karol V Habsburg

Kodyfikacja prawa we Francji:
Około XV w. królowie absolutni próbowali zebrać przepisy prawa z danej dziedziny, takie zbiory były ogłaszane w drodze ustaw królów francuskich tzw. ordonansów.
Szczególną rolę odgrywają „Wielkie Ordonanse” wydane za panowania Ludwika XIV które zainicjował Jean Baptiste Colbert.
- Ordonans o postępowaniu cywilnym (1667r.), ważny w kodyfikacji napoleońskiej
- Ordonans o postępowaniu karnym (1670r.)
- Ordonans o handlu (1673r.), również ważny w kodyfikacji napoleońskiej przy tworzeniu kodeksu handlowego
- Ordonans o marynarce (1681r.), zawierający przepisy z dziedziny prawa morskiego

Ludwik XIV

Jean Baptiste Colbert

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

38. Źródła prawa cywilnego na ziemiach polskich w okresie zaborów

-
Obraz
Zabór pruski Początkowo utrzymano prawo polskie na terenie tego zaboru. W  1794 r.  został uchwalony  Landrecht Pruski  który obowiązywał na ziemiach polskich jako wyłączne źródło prawa cywilnego  od 1797 r. do 1900 r.  (kiedy weszło w życie  BGB); W  Księstwie Warszawskim  (ziemie z II i III zaboru pruskiego w  1807r.,  co było skutkiem wygranej Francji z Prusami) wprowadzono  Kodeks Napoleona  jako źródło prawa; Prawo cywilne pozakodeksowe  obowiązywało również na ziemiach polskich pod zaborem pruskim (np.  kodeksy handlowe   (1861),   prawo autorskie (1837), prawo patentowe   (1877)) -  już  ogólnoniemieckie . Obowiązywały również: k odeks handlowy niemiecki   z 1871r.,   kodeks handlowy 1897r . (bo trzeba było dopasować kodeks do BGB ),  kodeks postępowania cywilnego   z 1877r . który został również znowelizowany w  1898r.  pod kątem BGB. ...
Czytaj więcej

54. Wyprawa, posag i wiano

-
Wyprawa – kobieta wstępując w związek małżeński wnosiła ją ze sobą (odzież, ozdoby, pościel, sprzęt gospodarstwa domowego, inwentarz, służba – Księga Elbląska) Posag – część rodzinnego majątku należnego kobiecie; stąd kobieta nie dziedziczyła po ojcu. Nie był w rzeczywistości tak dużą częścią, jaką by kobieta odziedziczyła. Obowiązek wypłacenia posagu ciążył na ojcu lub braciach (ewentualnie na dziedzicach). Starano się go wypłacać w gotówce, ale nie wśród szlachty. Bywało, że kobieta nie otrzymywała posagu, np. gdy szlachcianka wychodziła za mąż za nieszlachcica bez zgody rodziny. Wiano (w języku prawniczym nie jest to tym samym co posag)- zabezpieczenie żony na wypadek wcześniejszej śmierci męża. Był ustanowiony zastaw na części majątku męża, a po śmierci męża żona mogła się o niego ubiegać. Najczęściej zastaw obejmował dom i ziemię dookoła domu. Czasem żona nie dziedziczyła po mężu, bo dziedziczenie wiązało się z pokrewieństwem (synowi czy dalsi kr...
Czytaj więcej

37. Źródła prawa karnego na ziemiach polskich w okresie zaborów

-
Kodeksami karnymi (ewentualnie źródłami prawa karnego materialnego) obowiązującymi na ziemiach polskich od końca XVIII wieku do odzyskania przez Polskę niepodległości były: 1) Na terenach zaboru austriackiego: - Józefina  (Kodeks karny Józefa II) – obowiązywał od 1787, - Kodeks karny zachodniogalicyjski (w rzeczywistości projekt tzw.  Franciscany ) – obowiązywał w  Zachodniej Galicji  od 1796, - Franciscana – obowiązywała od 1803 do 1852, - Kodeks karny z 1852 Źródła postępowania karnego: - Franciszkana  z 1803r. - kodeks postępowania karnego  z 1850 r.,  który na ziemiach polskich wszedł w życie w  1853r. - 1873 r. -  nowy kodeks postępowania karnego 2) Na terenie zaboru pruskiego: - Landrecht pruski  część II – obowiązywał od 1794 do 1851, - Kodeks karny pruski z 1851 – obowiązywał w latach 1851–1870, - Kodeks karny Związku Północnoniemieckiego – obowiązywał od 1870, - Kodeks Karny Rzeszy Niemieck...
Czytaj więcej