67. Ograniczone prawa rzeczowe w prawie feudalnym

Ograniczenie prawa rzeczowego (prawa na rzeczy cudzej) – pewne uprawnienie w stosunku do cudzej rzeczy; należą do nich służebności, zwane w Polsce wolnościami (prawo do korzystania z cudzych rzeczy).

Podział służebności:

1. Gruntowe:

- uprawnienie do przechodzenia przez ogród sąsiada (ale nie może czerpać plonów czy wody);

- prawo do czerpania wody;

- prawo przepędzania bydła przez cudzą nieruchomość.

2. Osobiste – tzw. dożywocie (głównie w stosunkach wiejskich); starzejący się rodzice przekazywali majątek dziecku, ale zastrzegali sobie prawo do działki, czy dożywotniego zamieszkania; wygasało maksymalnie ze śmiercią; służyło określonej osobie.

Służebności były dyktowane przez prawo zwyczajowe, np. prawo kobylego pola, czyli właściciele ziemscy mogli wypasać konie na gruntach poddanych, prawo korzystania z pańskiego lasu na własne potrzeby przez lud chłopski.

Ciężary realne spoczywały na nieruchomościach.

Każdorazowy właściciel danej nieruchomości miał określone obowiązki (np. wojskowe).

Innym ciężarem realnym był obowiązek płacenia dziesięciny na rzecz Kościoła.

Kolejnym realnym ciężarem była renta (przypisana danemu gruntowi) - właściciel kapitału wpłacał go właścicielowi nieruchomości, w zamian za co on wypłacał właścicielowi kapitału okresową (zwykle roczną) rentę. Obowiązek wypłaty renty zobowiązany był wypłacać każdorazowy właściciel. Pierwotnie renta była wieczysta, tzn. nieograniczona w czasie. Z biegiem czasu pojawiła się możliwość wykupu renty przez właściciela nieruchomości, co polegało na obowiązku zwrotu całego kapitału właścicielowi, niezależnie od wysokości wypłaconej renty. Istniał zakaz pobierania odsetek od pożyczki, a wykup renty był sposobem na obejście tego zakazu.